kafka – dönü

kafka – dönü?üm üzerine

“kafka, ‘iz b?rak?p, silinmeye do?ru yol alan yazar’ olarak, insan?n ve böcek tahavvülü gibi, muhakemeye, insan mant???na ve tabi ki do?an?n içinde bulundurdu?u kanunlara çapraz bir prosesin adisyonunu ödemekten s?yr?lm??; ifadenin görüngesini böce?in bilincine yerle?tirip gözlerden uzaklara kaçm??t?r.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

metamorfoz, var olan bir vaziyetten ba?ka bir vaziyete sürükleni?, hal-durum tadili ekseninde olmay? kapsad???ndan, kahraman?m?z gregor bir sabah gözlerini açt???nda bir böce?e dönü?erek bütün mevcut hallerinden soyutlanm??t?r ve gregor’un kabul edemedi?i bu süreç, her gün yatt??? ve uyand??? yata??na dev bir böcek olarak gözlerini açmas?n? serimler. “sürekli bir ilerleyi? içinde olan bu ya?amda ve insan edinimlerinin tarihsellik ölçe?inde mütenevvi biçimlerde de?erlenen insan, ki?i, insan meziyetleri, ki?i meziyetleri ve bunlar?n sonucu olarak fenomenler, vaziyetler, eserler, hepsi bir bütün olarak insanlar?n dünyas?n?, insan gerçekli?ini do?urur. gregor öylesine bir vaziyetle kar?? kar??yad?r ki, bu vaziyet ne kendisinin diledi?i ne de ba??na gelmesini ölçüp-biçti?i bir durumdur. gregor böylesine bir durum ortas?nda b?rak?lm??t?r.

yabanc?la?ma, kendinin harici bir ?ey olma ili?kisini bütün bir aileye ve bu düzlemden s?yr?l?p, düzeni çözümleyerek elde edece?imiz bir ?eydir. insan, çevresine ve içinde bulundu?u konuma tabi bir birey oldu?undan dolay?, gregor ilk olarak konum ekseninde ele al?nm?? ve ince ince, ayr?nt?l? bir ?ekilde mekana örülmü?tür.
örülme in?as?ndaki ustal?k ve düzen, gregor’un böcek olma sebeplerini inceleme yolundaki yürüyü?ümüzde çok fazla detay ve bilgi ta??yacakt?r.
baba ve i?veren aras?ndaki münasebetin bu ufak ailedeki yank?lar?n?, ya?am izlerini ke?federiz. (daha sonra bu izlerde silikle?ecektir. henüz yeni dolanmaktad?r her yana kapitalizm).

gregor’un ev- ekmek düzleminde biri olu?undaki “babal???n” çetinli?ini daha sonra böcek olunca elinden al?nmas?yla ataerkil düzenin nas?l bir “sömürü” arac? oldu?unun ayr?m?na var?r?z. annenin koruma alt?nda olmas? gereken bir ?ey olarak izlenmesi, k?z karde?in bir “tan?t?m” levhas? gibi evin d???na as?lmas? olaylar?nda sevgi denen “ad?” azametli içi bo? kelimenin nas?l tuzak oldu?unu gregor’un kal?nla?m?? ve sertle?mi? gövdesine do?ru hedef al?nan elmalarla birlikte bizde anlar?z.

gregor’un dönü?ümünü okurken, metinde hayat?n o an?na kadar kendine yer edinmi? birçok “simge” kendiyle kar??la??r, hayatta bir kar??l??? olmad???n?, hepsinin esaretle?me (böcekle?me) ekseninde menfaatler ad?na ba?ka ?eylerle ba?land???n? gözlemleriz. baba – patron. k?z – reklam levhas? (gelecek ya?am ) gibi birçok, aslen gün içinde yarg?lamad???m?z simgelerin ay?rd?na var?r?z. baba yaln?zca bize ekmek getirmekle görevli, gereksinimlerimizi yerine getiren biri de?ildir. baba, toplumsal düzlemde “patron” dur. k?z karde? keza, namustur, gelecektir…)

toplumsal erklerin ufalt?larak bir beden halini ald??? en küçük birim olan ailenin otoritesine kar??, gregor , kafka’n?n ortada b?rak?lm??l???n? ya?amaktad?r, denebilir.
bir anlam katmaya çaba gösterdi?i d?? dünya ve çevresindeki ?eyler dönü?en bedeni üzerinde her bir iktidara sahipken, varl???n?n sahibi olarak gregor yine de insan gibi tasavvur etmekte, yükümlülüklerini an?msamakta ama bedensel üstünlük gücünü olu?turamamaktad?r. bedeni ve zihni köprüsünde bir ayk?r?l?k, bir uyu?ma söz konusudur. böcek görünümdedir, ama yine de insansal niteliklerle dü?ünmek ve insan gibi ya?amay? arzulamaktad?r. gregor, “metamorfoza tutulmu? böce?in ya?am?yla onun insan z?tl?klar?n?n ya?am? aras?nda, yani gerçek üstü ile gerçek aras?nda bir labirent içinde kaybolur, sürekli gider ve gelir. ailesinin borçlar?na kar??n, pazarlamac? olarak çal??t??? i? yerine gitmesi gereken saatte gidemedi?ini hat?rlayarak manevralar yapt?kça dev bir böce?e dönü?tü?ünü hat?rlamaktad?r ve içinde bulundu?u bu pozisyon, aile fertlerini dü? k?r?kl???na u?ratm??t?r.

gregor’un ans?z?n böce?e dönü?me sebeplerini net olarak ö?renemiyoruz. bunu net olarak ö?renememek ile birlikte, daha bir garip olan ise eser içindeki karakterlerin böyle ?artlar?n meydana geldi?i olaylar kar??s?nda göstermi? olduklar? reaksiyonlar kümesidir. karakterler oldukça durgun ve durumu sorgulamayan bir tutum içerisindedir. samsa ailesinin ilk hizmetçisi haricinde ev ortam?nda kimse pek de umursam?yor ve bir ?a?k?nl?k göstermiyor gibidir.

ilginç olan bir di?er yön, gregor’un kendini bir böcek olarak buldu?unda dü?ünce dinamikleri içinde akl?na ilk gelen ?eyin içinde bulundu?u durum yüzünden nas?l i? ba?? yapaca?? olu?udur. ilk a?amada niçin bir böce?e dönü?tü?ünü veya nas?l normale dönebilece?i üzerinde durmamaktad?r bile. di?er karakterler bu metamorfoz eylemine tuhaf ve tiksinç olarak bak?yor fakat hiçbiri çok deh?et oldu?u ya da olanaks?z oldu?u dü?üncesinde de?ildir. ailesi gregor’u iyle?tirmek istemektense onun bu haline adapte olmaya çal???yordur. kimseden yard?m istememektedirler zira hem utanç duymakta hem de gregor’un bu halinden i?renmektedirler.

odas?na hapsolmu? bir hal içerisindeyken aile fertleriyle girdi?i çabalaman?n gerilimi gregor’un zihninde a??r çukurlar açmaktad?r ve bu dönü?ümden sonraki ili?kiler örgüsü giderek kötüle?mektedir.

gregor’un metamorfoz durumundan sonraki i?lemin iki ana ç?t?rdama dura?? vard?r. bunlardan birincisi, k?z karde?inin, gregor’un odas?nda ona özgün de?i?iklikler yapma giri?iminde bulunmak istemesidir. annesi ise, gregor’un tam aksine içinde bulundu?u durumun gerçekle?ebilmesi için odas?n?n tüm biçiminin muhafaza edilmesinden yanad?r. buna ra?men böcek gregor, yeni durumuyla, eski durumuna göre dizayn edilmi? odas?nda rahat edememektedir; ama odas?n?n bir böce?e göre dizayn?, onunla eski durumu, yani insan, ailesince sevgi duyulan ergin bir erkek olma durumu köprüsünde geri dönü?ü olanaks?z bir büyüklü?ün meydana geldi?ini anlamas?n? sa?lar. bu geli?meye kar?? gelmek isteyen gregor, k?z karde?i ve annesi istirahat etmek amac?yla yan odaya geçi? yapt?klar?nda büyük bir tempoyla gizlendi?i yerden ç?kar ve duvardaki kürk giymi? kad?n portresine tüm gücüyle, tüm kaslar?yla s?ms?k? tutunur. (bu, eski ya?ant?s?n? sembolize eder.)

güçlü olanlar?n gregor’a nüfuz edi?leri gregor taraf?ndan edilgen bir serke?likle kar??lanmaktad?r. ya?ad??? hayattan memnun de?ildir, istekli de?ildir, ama ba?ka bir ç?k?? yolu da bulamamaktad?r. sessiz, sakin bir süreç içerisinde kendine kapan?r ve zaman ak??? içerisinde gregor art?k ölüme terkedilmi?, kendine dair olan bütün ümitlerini kaybetmi?tir.

sistemin yabanc?la?t?rarak esirle?tirdi?i bir nesne durumuna dönü?mü?tür.

kitab?n son anlar?na yakla?t???m?z zaman gregor’un içinde ya?ad??? odaya tekrar geri dönen annesi gregor’u gördü?ünde sinir krizi geçirir… nihayet gregor’un babas? yuvaya gelir ve bu kitap içerisinde anlat?lan süreçlerden haberdar olur.

gregor’a kar?? kaba ve duyars?z olan babas?, onu odas?na do?ru sürdürmek ister. aralar?nda meydana gelen bu tuhaf mücadele, babas?n?n ona meyvelikteki elmalarla sald?rmas?yla sonuçlan?r. f?rlat?lan elmalardan bir tanesi gregor’un s?rt?na isabet eder, gregor ciddi bir biçimde yaralan?r ve odas?na do?ru kaçar…

burada bir di?er k?r?lma olan durum ise, gregor’un, böcek bedeni içine t?k?lm?? insan ki?ili?inin k??k?rtmas?yla, bir ak?am k?z karde?inin çald??? keman? yak?ndan dinlemek ve görmek için odas?ndan d??ar? ad?m atmas?d?r. müzik, o ad? konulmam??, gregor’un bir türlü ke?fedemedi?i besin, onu kendisine do?ru getirtmektedir; ancak gregor art?k bir insan de?ildir ve insanlar?n ya?am?nda ona yer yoktur. k?z karde?i de metamorfozun ilk a?amas?nda olan hassas konumunu çoktan kaybetmi?tir.

gregor’un yemekleriyle özenle ilgilenen karde?i, art?k önceki gibi ilgilenmemektedir. gregor’un d?? insan dünyas?na giri?mek, kendine tekrar bir yer bulma gayesiyle att??? bu cüretkâr ad?m, onun nihai sonunu haz?rlar… ve son olarak gece saat üçte; açl???n, vücudundaki derin yaran?n ve çevresindeki her ?eye yabanc?la?mas?n?n etkisiyle ölerek bütünüyle yabanc?s? oldu?u bu dünyadan silinip, yok olur.
21